Rike's blog

De essentie van bewegen is dat het niet vast te leggen is: het beweegt. Boeken over beweging hebben toch ook wel plaatjes. In grote (erg grote) lijnen zijn er grofweg twee categoriën. De afbeeldingen waarin een beweging gesuggereerd wordt: houdingen met een pijl van de bewegingsrichting. Het dynamische beeld, wat er zoal kan gebeuren wanneer je van de ene naar de andere houding gaat, mis ik vaak (begeleidende tekst ondervangt dat voor een deel). 
Daarnaast de statische afbeeldingen: houdingen naast elkaar gelegd soms met de tekst goed of fout. De nuance - op welk moment is dat dan goed of fout - ontbreekt. Een mens kan op zo ontzettend veel manieren bewegen, maar dat doen we nooit ‘los’ of ‘zomaar’, er is altijd een koppeling met de situatie van dat moment.

Foto’s op de sportpagina van de krant laten momentopnamen zien. Een keeper zweeft horizontaal boven het gras op het moment dat hij naar een bal gesprongen is.

Als kijker weet je dat hij daar niet lang zal toeven, hij zal plat op z’n buik vallen al of niet met de bal omklemd: boem op het gras. Nee, niet hoger de lucht in of ineens op twee benen rechtop…

Of het spannende moment bij een hockeyer hoe hij met de aanvliegende bal zal omgaan. Ik zag een foto in de krant, tekende die foto na.

Omdat ik pas allemaal oude Japanse prenten gezien had, heb ik daarvan iets overgenomen: dezelfde foto nog een keertje nagetekend, maar dan met het hoofd achterstevoren gedraaid.

De spanning van het moment voel je meteen! Hoe dat komt? Iets om me in te verdiepen…

Soms besef je iets, wat je doorgaans onopgemerkt voorbij laat gaan. Afgelopen week had ik zo’n ervaring.
Ik laat water uit de kraan in de fluitketel stromen. Zomaar water uit de kraan te kunnen drinken! Sinds mijn reis door Oezbekistan denk ik er bijna iedere dag aan, wanneer ik mijn tanden poets. Daar kan dat niet, zelfs tandenpoetsen zonder het water te drinken wordt sterk afgeraden.
Terug naar die fluitketel: het is zo’n leuk gehoor dat vullen met water. Je hoort, wanneer je de kraan dicht moet draaien. Ook het toenemende gewicht van de fluitketel is zo’n signaal, waar je bijna vanzelfsprekend op reageert.

Voor de aardigheid ben ik een beetje gaan opletten, hoe ik mijn zintuigen inschakel bij betrekkelijk gewone alledaagse handelingen. Ik noem er een paar.
Op de fiets blijk ik eerder te luisteren of er een auto achter me aankomt, dan dat ik over mijn linkerschouder kijk om linksaf te gaan. Bij het uitzoeken van tekenboekjes, voel ik altijd aan het papier als een soort proeven. Ook papier kan ‘lekker’ zijn. Bij prettig papier glijdt de inkt niet over een te glad oppervlak, maar de inkt wordt opgezogen zonder dat het papier een moeras wordt.
Opgedane ervaringen worden registreerd. Ik doe er mijn voordeel mee door die ervaringen te gebruiken. Je weet het en je weet het niet.

Afgelopen dinsdag kwamen winterse buien naar Groningen. Ik hoor hoe het hagelt zonder meteen naar buiten te kijken. Even is er dat behaaglijke gevoel van ‘ha, ik zit lekker binnen, het is droog en warm, ben blij nu niet op de fiets te zitten…’ Vervolgens hoor ik een heel ander geluid en kijk op: er lopen stroompjes water langs de muur. In het gladde behang ontstaan bollingen: zakken gevuld met hemelwater. Wel een heel ander geluid dan het vullen van de fluitketel! Mijn reactie? ‘O nee, niet weer die goot!’ Hup, naar boven en met een stok in de 15 cm hagel prikken waarmee de tussengoot (krimpgoot heet dat in vaktermen) zich gevuld heeft. Beneden neemt het getik van waterdruppels af. Tijd om te gaan dweilen met de kraan dicht. Zintuiglijke ervaringen zijn geweldig!

Het is december: veel dans in de theaters!
Een plek op rij 2, pal vooraan, niks geen dromen van nimfen die door de lucht dwarrelen. Gewoon gebonk op de vloer door het gespring, gehijg vanwege de inspanning en wat zie ik?   

                       VOETEN                       

Blote voeten, verpakte voeten, grote voeten, kleine voeten, mannenvoeten, vrouwenvoeten, voeten met tape, voeten in beweging, voeten die staan, maar … géén wiebelende enkels! Het zoeken naar evenwicht is verkleind en bijna onzichtbaar. Bij dansers is het zoeken naar evenwicht verschoven van de enkels naar de grote teen. Als je goed op al die voeten gaat letten, dan hoor je het gebonk en gedreun niet meer. Het enige wat ik zie, zijn voeten met die wakkere subtiel bewegende grote teen.

Afgelopen week was ik kennelijk al onbewust bezig of er in die grote teen soms een stukje voor het blog in zat. Het onvermijdelijke gebeurde, namelijk dat mijn ogen naar beneden getrokken werden: met de allure van een kampioen beende ‘n stoer geklede man zich voort op de buitenkant van zijn voeten, links en rechts om zich heen kijkend of hij wel gezien werd. Onwillekeurig ging het door me heen of zijn grote tenen ook nog iets te doen hadden of dat ze op dat moment slechts als vulling in zijn imponerende sportschoenen opgeborgen zaten. Nee, helaas geen testje kunnen doen of hij voor mij op één been of op zijn voorvoeten wilde gaan staan.

O ja, ook Sinterklaas heeft voeten. Ik zag ze vroeger verpakt in strenge laarzen, zwarte schoenen, bruine schoenen, rode pantoffels van leer, sandalen met sokken. Het was toch wel een ernstig gebeuren om voor Sinterklaas te staan…

Nee, nog net even te vroeg voor Sinterklaas… het is de schoorsteenveger!

Het is altijd de moeite waard om te kijken hoe de ware ambachtsman zijn werk doet. In de kamer neemt  m’n schoorsteenveger rustig en aandachtig de situatie op en gaat de nodige spullen halen. De kachel krijgt een stuk stofzuigerslang door zijn keel gedrukt. Er wordt van alles afgeplakt, doeken erover en de stekker van de speciale stofzuigen gaat in het stopcontact.

Daarna buiten verder. Hij zet een ladder tegen het huis en verdiept zich daarboven in de schoorsteen. Binnen begint spontaan de stofzuiger te brommen, tegelijk hoor ik een vegend geluid door de schoorsteen op en neer gaan. Na verloop van tijd is de stofzuiger weer stil. De kachel wordt weer uitgepakt en klaar is Kees. Niks geen stof en niks geen roet!

Prachtig hoe een oud ambacht – uit de begintijd van Sinterklaas wellicht – op een eigentijdse manier bedreven wordt! Hoe ging het destijds zonder die elektrische stofzuiger? De stofzuiger wordt namelijk met afstandsbediening vanuit het dak aan en uitgeschakeld.
Mogen we nog wel schoorsteenvegen zeggen, nu het zuigen erbij gekomen is? Schoorsteenreinigen? Nee, nee! Toen de schoorsteenveger zijn werk gedaan had, gaf hij me een klein miniatuurtje: ‘mevrouw, schoorsteenvegers brengen geluk!’

Dit is net zo leuk als de gedachte dat Sinterklaas op zijn paard nu rustig van dak tot dak kan springen en straks wat kan laten zakken in mijn schone schoorsteen!

In Oezbekistan zag ik overal vrouwen met bezems aan het werk. De ene keer wordt die diepe goot geveegd, dan een portaal, een andere keer moet het gazon ontdaan worden van ongerechtigheden.

Vrouwen die bukken en buigen. Ook vrouwen, die rechtop blijven staan en met een joyeuze draai in het lijf het blad bij elkaar zwieperen. Die bezem met een lange steel vergemakkelijkt het vegen! Daarna komen mannen om die bergjes blad verder af te voeren.

Ook hier in Nederland is het blad gevallen. De gemeente is erop voorbereid: er gaan mannen met blazers aan de slag. Ik mis die joyeuze draaiing tijdens hun brommend geblaas. Deze mannen verplaatsen zich van het ene been op het andere, als telgangers, mee met de links/rechtsbeweging van de blazer om een schoon paadje voor hun voeten te krijgen. Zij worden bijgestaan door kleine voertuigen, die – op een standaardmanier – ook alles aan de kant blazen. Letterlijk alles aan de kant, aan één kant: mijn portiek ligt vol! De mannen lopen door in de rechte lijn.

Ligt het nu aan het gemechaniseerde blazen - wat het vegen vervangen heeft - dat mijn portiek ongezien volgeblazen is? Of heeft het met mannen of vrouwen te maken? De rechte lijn of de draai? Het schijnt, dat mannen veel precieser de stofzuiger hanteren dan vrouwen.

Gevraagd aan die mannen of ze in de gaten hebben dat de straat wel mooi schoon is, maar…
Ze kijken me wat glazig aan. Dat mijn portiek de volle laag gekregen had, hadden ze niet opgemerkt. Vraagt de lezer van dit stukje zich af waarom ik mijn portiek met een bezem met een lange steel veeg? Heel eenvoudig: stofzuigen vind ik een vervelend werkje en als bij iedere keer dat de deur opengaat meteen vanalles uit het portiek binnen waait, dan blijf ik aan de gang.    

Zal bij de volgende ronde mijn portiek meegenomen worden in het gemeentelijk blaasprogramma? Stilletjes stel ik me voor wat een prachtige rotaties die stoere mannen laten zien met hun verrassing voor die mevrouw van dat portiek …